نویسنده: غلامرضا الله دادی

 

قساوت وصف ناپذیر مدعیان اسلام ناب (داعش) در کشتار مردم عراق، جهان متمدن را شرمسار و جریحه دار کرد.

توجیه و منطقی که پشت این  این جنایات  نهفته است چیست؟ مبانی عقیدتی و ایدئولوژی  که قتل و جنایت برآن بنا می گردد کدام است؟

کدام رویدادهای تاریخی در تشدید نگاه وبرداشت  افراطی از دین نقش داشت؟

اصطلاحاتی مانند بنیاد گرایی، سلفی گری، قشری وخشک مقدسی از جمله اصطلاحاتی است که در زبان عمومی برای فهم گروه ها وافراد با گرایشهای خاص  مطرح می گردد.

نگاه سلفی وقشری به دین ریشه ایی به قدمت دین دارد، اما در سده های اخیر برخورد و تقابل دنیای غرب با  جهان اسلام در قالب استعمارگری، زمینه بروز وظهور این پدیده شوم را در میان مسلمانان تشدید نمود. تشکیل مدارس دیو بندی درهند درتقابل با انگلستان، و اخوان المسلمین درمصر و جنبش های احیای دینی پس از سقوط دولت عثمانی، نمونه هایی از نگاه سلفی به اسلام بودند که ادعا داشتند با برگشتن به اصل دین وقرائت خاص از دین می توانند، مردم را علیه استعمار بسیج کنند. (اگر چه اخوان المسلمین مصر به مرور در برخی عقاید تندروانه خود تجدید نظر کرد.)

بنیاد گرایان یا سلفی ها معتقدند، تنها  نص آیات واحادیث به جامانده باید ملاک عمل است و اقتضائات زمان ومکان نباید هیچ تغییری در برداشت وشیوه عمل مسلمانان به وجودآورند.به عنوان نمونه اگر در صدر اسلام مجسمه سازی  به علت بت پرستی امری قبیح شمرده می شده است، در دوران کنونی نیز مجسمه سازی امری مذموم وناپسند است ومجسمه ها باید نابود شوند. آنان با نگاه سطحی به متون دینی و بی توجه به تحول وتغییر در معنای لغات و شان نزول آنها و بی توجه به هرمنوتیک واژه ها ومتون، فهم خود را از متون دینی، عین حقیقت می دانند و همه دیگر برداشت ها را باطل و کفرو گمراهی تلقی می کنند. داعش  وداعش صفتان به شدت با تکثرگرایی و برداشت های متفاوت از متن دین  ( پلورالیسم )، مخالفند و بربرداشت سطحی خود از متون دینی، به عنوان اصل واساس وواقعیت دین پای فشاری می کنند.

قشری گرایان مذهبی معتقدند در اسلام ملت بی معنا ست و باید انترناسیونالیسم اسلامی را در جهان برپا نمود وهمه را درزیر پرچمی واحد برانگیخت. از نظر قشری گرایان، تحقق دین واهداف آن تنها با اجرای احکام شریعت بدون کم وکاست و بدون درنظر گرفتن اقتضائات زمان میسر خواهد بود. درواقع این نگاه بدون توجه به محتوا، تنها اجرای ظاهری شریعت را وظیفه خود می داندو نگاهی کاملا فقهی و پوسته ایی نسبت به دین دارد. براساس این تفکر تشکیل حکومت دینی برای اجبار جامعه به پیرو ی از احکام شریعت، اصلی تر ین وظیفه آنان است ودراین هدف گذشتن از مرز اخلاق و انسانیت امری مجاز و رواست.

نگاه قشری به دین هرگونه برداشت عقلانی وانسانی ورحمانی از دین را نفی کرده و به اجرای بی چون وچرای احکام پافشاری می نماید.

آنان خود را حقیقت محض پنداشته و هرگونه نگاه وتفکر را به عنوان غیر خودی، زاییده وساخته شیطان به تبع آن سزاوار سخت ترین مجازات ها می دانند.

ساده سازی مناسبات پیچیده و داشتن پاسخ های ساده و برای سوالات مهم از دیگر ویژگی تفکر است.آنان برای همه معضلات ومسائل بشر جوابهای کلیشه ایی واز قبل تعیین شده ودرعین حال غیر عملی را درانبان خود دارند.

قشری گرایان دینی ، به شدت با هرگونه اصلاح گری دینی به مخالفت برمی خیزند و اصلاح را بدعت دردین وخارج کردن دین از محتوای اصلی خود می دانند.

درشکل سازمانی، رهبران بنیادگرایان   احساس نفرت ازدشمن را  به عنوان یک    تاکتیک دائمی انتخاب می کنند تا در مصاف با دشمن فرضی یا واقعی، انسجام و اتحاد نیروهای خود را حفظ کنند. همچنین با مقدس جلوه دادن اهداف دنیایی خود  تلاش می کنند از یک طرف احساس از خود گذشتگی را در میان نیروهای خود افزایش دهند واز طرف دیگر انگیزه آنان را برای ارتکاب خشونت های غیر قابل تصور برای رسیدن به هدف افزایش داده و راه رسیدن به مقصد را هموار کنند.آنان همواره از گرایش نیروهای خود به عقلانیت هراس داشته وتنها تحریک احساسات را برای تهییج وبسیج نیروهای خود دردستور کار قرار می دهند. رهبران این گروه ها تلاش می کنند با ایزوله کردن نیروهای خود ,اخبار واطلاعات لازم را از یک منبع و با دستکاری  وتحریف به زیر مجموعه های خود منتقل کنند.یا با دادن چارچوب های کلیشه ایی هواداران خود را به گونه ایی تربیت کنند که به طور کلی به تمامی اطلاعات واخبار غیراز کانالهای رسمی با سوء ظن نگاه کند یا درچارچوب کلیشه ایی و بسته سازمانی خود، خبر را تحلیل وارزیابی نماید.

سازمانهای تروریستی ایجاد شده توسط این گروه ها ,تشکیلات  خود  واهداف آن را مقدس دانسته و استفاده از هروسیله ایی را برای رسیدن به هدفی که مقدس می پندارند، مجاز می دانند. آنان خود را تافته های جدا بافته ایی می دانند که خیر وصلاح خلق را از آنان بهتر می دانند واکثریت مردم را بی دین واغفال شده و شیطان می پندارند که وظیفه خارج کردن مردم از تباهی و گرایش آنان به صلاح را به ایشان سپرده شده است.

خطر بنیاد گرایی و داعش گری و طالبانیسم، خطری است که جهان اسلام از شیعه گرفته تا سنی را درمعرض تهدید روز افزون خود دارد. درتسنن سلفی گری و و در تشیع اخباریگری، دوروی یک سکه اند که اگر مجالی یابند، مردم را درورطه هولناک افراطی گری و کشتار و فاجعه فرو می برند.

نام شما:
پست الکترونیکی :
نظرات :
بیشتر...