۴ ماه بعد از اتفاقات دی ماه
عباس عبدی تحلیلگر سیاسی و اجتماعی در بخشی از یادداشتی که روزنامه ایران در شماره دوشنبه خود چاپ کرده نوشت:برخورد کشور‌های پیروز با کشور‌های شکست خورده پس از جنگ جهانی دوم به کلی متفاوت از این برخورد پس از جنگ جهانی اول بود. چرا؟ به این دلیل ساده که دیدند آن نحوه برخورد منشأ جنگ بعدی شد؛ بنابراین جامعه پیشرفته، در درجه اول اجازه بروز اعتراض نسبت به عدم تعادل‌ها را می‌دهد، سپس وجود بحران را می‌پذیرد. در مرحله بعد، سعی می‌کند که آن را درک و فهم کند و در پایان نیز می‌کوشند که راه‌هایی را برای حل این بحران‌ها؛ پیشنهاد و اجرا کنند. ولی جامعه پیشامدرن و سنتی و توسعه نیافته چگونه عمل می‌کند؟ قرآن آن را توصیف می‌کند. کسانی هستند که، چون در دریا دچار سختی و نزدیک به غرق‌شدگی می‌شوند دست دعا به سمت خدا برمی‌دارند و، چون به ساحل آرامش و نجات هدایت می‌شوند، دوباره خدا را فراموش می‌کنند. برخورد جامعه ما با رویداد‌های دی‌ماه سال ۱۳۹۶ در مجموع مصداقی از همین توصیف قرآنی است. در آن زمان همه در مقام تحلیل خواهان رسیدگی و شناخت پدیده شدند. 
 
اصل وجود مشکل را پذیرفتند، ولی، چون آرامش بازگشت، نه تنها گذشته را فراموش کردند، بلکه حتی منکر خطیر بودن وضع شدند و خطیر بودن را ساخته و پرداخته اذهان بیگانه توصیف کردند! و هیچ زمینه عینی برای آن قائل نشدند و آمار تورم و بیکاری و رشد اقتصادی را مطرح کردند که همگان متفق القولند که این آمار‌ها در سال‌های اخیر یا بهتر شده یا در چند دهه گذشته کمابیش همین وضع بوده است. کسانی این منطق را به کار بردند که تا پیش از آن و برای زدن دولت، مشغول ترسیم بدترین وضع برای جامعه ایران بودند. در پایان نیز نتیجه گرفتند که این اتفاقات جدی نیست، یا اینکه حداقل ریشه عمیقی در داخل ندارد.
متأسفانه پس از این اتفاقات تاکنون هیچ گزارش و تحلیل رسمی از این اعتراض‌ها تهیه و منتشر نشده است. درس‌هایی که مسئولین از این اعتراض‌ها گرفته‌اند، چیست؟ چه اقدام‌هایی برای جلوگیری از تکرار آن‌ها می‌توانند انجام دهند؟ تا چه حد این مسائل را به فضای عمومی کشانده‌اند؟ پاسخ به نسبت روشن است. احتمال دارد که گزارش‌های توصیفی تهیه شده است، ولی هیچ‌کدام (اگر چنین گزارش‌هایی باشد) برای استفاده در یک بسته سیاستی جهت بهبود شرایط و رفع زمینه‌های اعتراض‌های مذکور مورد استفاده واقع نشده است. ما نه تنها اجازه نمی‌دهیم که اعتراض‌ها بیش از آنکه به وضع بحرانی برسد، مجال بروز پیدا کنند و می‌کوشیم تا حد ممکن مانع بروز آن‌ها شویم؛ بلکه در تحلیل و ارزیابی آن و علل و عوامل مؤثر بر شکل‌گیری بحران نیز ناتوانیم، چرا که نهاد‌های مستقل دانش‌محور و کارشناسی نداریم یا آن‌ها را به رسمیت نمی‌شناسیم. در حالی که در یک جامعه پیشرفته چنین نهاد‌هایی هستند و فراتر از سیاست عمل می‌کنند و گزارش‌های آنان مورد پذیرش نسبی جامعه قرار می‌گیرد و مبنای سیاستگذاری می‌شود؛ بنابراین مرحله پایانی که تهیه و تدوین بسته سیاستی برای تغییرات و اصلاحات در ساختار‌ها و روند‌های موجود است، به طور کلی از دستور کار رسمی جامعه ما خارج می‌شود. در نتیجه رخداد‌های گذشته را آگاهانه به فراموشی می‌سپاریم. برخورد رسمی ما با وقایع دی‌ماه ۱۳۹۶ نه تنها واجد ویژگی‌های یک جامعه پویا و رو به پیشرفت نیست بلکه می‌توان گفت که برخی از سیاست‌های چند ماه اخیر، در جهت عکس عمل می‌کند و به تشدید عواملی پرداخته‌اند که موجد آن اعتراض‌ها است. پراکندگی گسترده نظرات و سیاست‌ها در ساختار رسمی موجب شده که اقدام‌های جاری به جای حل بحران‌ها، بروز آن‌ها را به طور موقتی به عقب بیندازد، البته با شدت بیشتر.

نام شما:
پست الکترونیکی :
نظرات :
بیشتر...